گزارش کارآموزی رشته بهداشت حرفه ای: بررسی مسائل اساسی ایمنی و بهداشت حرفه ای در کارخانه آبشار هنر ماکو
چکیده مطالب
در بررسی مسائل بهداشت حرفه ای در کارخانه آبشار هنر ماکو که بیشتر یک کارخانه تولیدی محسوب می شود،نتایج زیر بدست آمد:
1- در شروع دوره کارآموزی به مدت یک هفته کامل از تمامی قسمتها به
همراه کارشناس مسئوول ایمنی و بهداشت شرکت بازدید به عمل آمد و به ترتیب و
به طور مرحله به مرحله با تمامی پروسه های تولیدی آشنا شده و در همان قدم
اول مشاهده می شد که تقریبا تمامی کارگاهها با توجه به طبیعت صنعت مشکلات
بهداشتی نیز زیاد می باشد.
2- در خصوص اندازه گیری و ارزیابی تراز فشار صوت، نتایج بدست آمده
گویای بالا بودن صدا در سالن که محل اصلی تولید و دستگاه های برش لوله های
بلیکا می باشد و پیشنهاداتی جهت کنترل آن داده شده است.
3-در خصوص روشنایی محیط کار ، اندازه گیری شدت روشنایی در واحدهای انبار ،توزین وبارگیری(روش غیر منظم) صورت پذیرفته است.
4-درخوص ارزیابی ارتعاش ، اندازه گیری ارتعاش صنعتی ناشی از ماشین آلات به عمل آمده است.
5-در خصوص بررسی عوامل شیمیایی نیز بررسی مواد شیمیایی و تهیه برگه
اطلاعات ایمنی مواد(MSDS) دراین شرکت صورت پذیرفته و مواد شیمیایی مربوطه
به روشهای گوناگون و براساس اهداف متنوع موجود طبقه بندی گردیده اند. 6-
دربررسی مسائل مهندسی فاکتورهای انسانی نیز آنتروپومتری 10 کارگر،طراحی کار
ایستاده-نشسته، میزکار معمولی و نیز کامپیوتر انجام شده و تعیین
A.L(Action Limit) ، تعیین انواع کارهای سبک،متوسط و سنگین و طراحی ابزار
کار صورت پذیرفته است. همچنین دربررسی پوسچرهای کاری از روش OWAS استفاده
شده است.
11- در برسی اصول ایمنی در محیط کار که شامل ایمنی عمومی،ماشین
آلات،ساختمان،برق،حریق و ایمنی فردی می باشد، نیز به نقش رنگها در
صنعت،برنامه آموزش ایمنی،نقش مدیریت ایمنی ، تعیین و معرفی وسایل حفاظت
فردی و انبار مواد اولیه وتولیدی صورت پذیرفته است.
12- در مورد بهسازی محیط کار نیز آزمایشات فیزیکو شیمیایی و
باکتریولوژیکی از آب آشامیدنی این شرکت به عمل آمده است و روشهای تعیین
سختی کل و موقت، کلسیم،قلیائیت،PH و میزان کلر باقیمانده به همراه محاسبات
لازم آورده شده است . همچنین در خصوص وضعیت دوشها،حمامها،توالتها و آب سرد
کنها پرداخته شده است.
مقدمه:
انسان از آغاز آفرینش به منظور استمرار حیات ، به کار و کوشش مجبور بوده
و در این راه سختی های بسیاری را متحمل شده است . امروزه به علت رشد
روزافزون جمعیت و مصرف بیش از اندازه و برپایی صنایع بزرگ ، استفاده از
انواع ماشین آلات ، تجهیزات ، فرآیندها ، موادشیمیایی و . . . امری
گریزناپذیر شده است . صنعتی شدن و تولید فزاینده ، مخاطراتی گوناگون را
برای نیروی کار به ارمغان آورده و موجب شده نیروی کار در معرض عوامل زیان
آور بسیار قرار گیرد ، عواملی که جزء جدایی ناپذیر صنعت و تولید به شمار می
آیند و همواره تندرستی نیروی کار را تهدید می کنند .
نیروی کار هر کشور ، بویژه کشورهای در حال توسعه ، بخشی پراهمیت از
سرمایه ملی دانسته شده و از پایه های توسعه اقتصادی و اجتماعی انگاشته می
شود . ازاین رو ، حفاظت از تندرستی نیروی کار و بهسازی محیط کار از اهمیتی
شایان توجه برخوردار است . بی گمان ، اقتصادی شکوفا و صنعتی خودکفا بدون
داشتن نیروی کار سالم و تندرست امکان پذیر نخواهد بود .
مفهوم کارورزی عبارت از پروراندن و تعلیم است و هدف آن ایجاد مهارت در
کار می باشد . باتوجه به اینکه اساسی ترین هدف هر دوره آموزشی تربیت افراد
براساس نیازهای کاری است , کارورزیبه عنوان یک فاکتور تکمیل کننده از
اهمیت بسزایی در رسیدن به این هدف برخوردار میباشد.
از جمله مواردی که در کارورزی , فرد کارورز به آنها آگاهی پیدا می کند عبارت است از :
- ایجاد مهارت تخصصی
- آشنایی با معیارهای سازمانی
- برانگیختن حس خلاقیت
- آشنایی با محیط کار
- آماده شدن جهت پذیرش مسئولیت
باتوجه به این مسئله اهمیت موضوع کارورزی بیشتر نمایان می شود . پیداست
که رسیدن به موارد ذکرشده فوق در گرو تلاش و همت شخص کارورز می باشد .
بهداشت حرفه ای و اهمیت آن :
بی شک نیروی انسانی به عنوان یکی از ارکان اصلی تولید نقش مهمی در
پیشرفت صنعت و اقتصاد هر جامعه ایفا می کند . دستیابی به توسعه پایدار بدون
توجه به این عامل ممکن نخواهد بود
از سوی دیگر در دنیای امروز صنایع و تولید کنندگان برای ورود به بازار
جهانی نیازمند دریافت استانداردهای مختلفی می باشند که حراست از نیروی
انسانی از ارکان اصلی آنهاست . در این میان بهداشت حرفه ای وظیفه صیانت از
این سرمایه بزرگ را عهده دار است .
با نگاهی کوتاه به گذشته ای نچندان دور و مقایسه آن با وضعیت فعلی می توان به اهمیت بهداشت حرفه ای در دنیای امروز بیشتر پی برد :
در نیمه اول قرن بیستم کارگران معدن آرسنیک و کبالت در اروپای مرکزی
بعلت وجود مواد رادیو اکتیو در این معادن در اثر سرطان ریه در جوانی می
مردند . در سال 1929 جمعا در این منطقه 323 نفر کارگر معدن وجود داشته که
از هر دو نفر یک نفر از سرطان ریه ، از هر سه نفر یک نفر از سل و از هر ده
نفر یک نفر از سیلیکوز مرده اند . وضع سایر کارگران در دنیا از این
معدنچیان بهتر نبود ، در انگلستان از هر ده نفر که با آسبست کار می کردند
بعد از ده سال تنها یک نفر زنده می ماند و همگی آنها قبلاز سی سالگی فوت
شده اند . البته امروزه در سایه خدمات بهداشت حرفه ای این دورانهای سیاه سر
آمده است، بااینحالهنوزبرای رسیدن به شرایط ایده آل در محیط های کاری
تلاش زیادی نیازاست.
طبق آخرین گزارش منتشر شده توسط سازمان ایمنی و بهداشت انگلستان )
04/2003HSE: ) به طور متوسط سالیانه 6000 نفر در اثر سرطانهای ناشی از کار
جان خود را از دست می دهند . در طی سالهای 2001-2003 در انگلستان سالیانه
بالغ بر 23000 نفر بعلت بیماریهای ناشی از کار به پزشک متخصص مراجعه کرده
اند که از این تعداد 8000 نفر مشمول دریافت غرامت شده اند . همچنین در طی
سال 2002 حدود 2.3 میلیون نفر از بیماریهایی رنج می بردند که گمان می رود
از شرایط کاری گذشته آنها ناشی می شود .
طبق آخرین آمار منتشر شده توسط وزارت کار آمریکا در سال 1998 در کل
صنایع خصوصی امریکا در حدود 104 میلیون نفر مشغول به کار بوده ند که میزان
شدت حادثه بین آنها 2/6 بوده (به ازاء هر 100 نفر کارگر ) در روزهای کاری
از دست رفته 9/2 می باشد.
همچنین بر طبق گزارش انجمن ملی ایمنی در امریکا در سال 1990 از حوادث
شغلی 10400 مورد و تعداد یک میلیون و هفتصد هزار صدمه ناشی از حوادث شغلی
منتهی به ناتوانی و بالغ بر 75 میلیون روز کاری از دست رفته اتفاق افتاده
است. هزینه های مربوط به اینگونه حوادث که شامل دستمزد و مراقبتهای
پزشکی،بازتوانی، بیمه و سایر هزینه های غیر مستقیم و مستقیم بوده است
بالغ بر 9/4 میلیارد دلار می باشد. بر طبق آمار سال 1375 (فروردین لغایت دی
ماه) از کل حوادث ثبت شده، تعداد 138 مورد فوت ناشی از کار و 168 مورد از
کارافتادگی ناشی از کار اتفاق افتاده است و همچنین سرانه غرامت نقص عضو
در سال 1370 در کشور بالغ بر 247441 ریال و در سال 1375 این میزان 897226
ریال افزایش یافته است که در نرخ رشد 62/3 درصد برخوردار بوده است. قطعا
هزینه پیشگیری از حوادث بسیار کمتر از هزینه های مواجهه با آنهاست .
قانون به عنوان مدافع حقوق شهروندان صاحبان صنایع را موظف به صیانت از
نیروی انسانی کرده است. به موجب ماده 85 قانون کار برای صیانت نیروی انسانی
و منابع مادی در کشور رعایت دستورالعمل هایی که از طریق شورای عالی حفاظت
فنی (جهت تامین حفاظت فنی ) و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی (جهت
جلوگیری از بیماری های حرفه ای و تامین بهداشت کار و کارگر و محیط کار )
تدوین می شود، برای کلیة کارگاه ها ، کارفرمایان ، کارگران و کارآموزان
الزامی است .
کمیته مشترک سازمان بهداشت جهانی (WHO ) و سازمان بین الملی کار (ILO) که در سال 1953 در ژنو تشکیل شد اهداف بهداشت حرفه ای را به شرح زیر بیان می کند :
- تامین حفظ و ارتقاء سلامت جسمانی روانی و اجتماعی کارکنان در هر پیشه ای که هستند.
- پیشگیری از بیماری ها و حوادث ناشی از کار .
- تطبیق کار با انسان و درصورت عدم امکان آن تطبیق انسان با کار .
برای دستیابی به اهداف ذکرشده برنامه هایی به شرح زیر وجود دارد :
- برنامه های مربوط به بهداشت کار که شامل بررسی و اندازه گیری عوامل
زیان آور در محیط کار و ارائه طرحهای کنترل و بهسازی محیط کار می باشد .
- برنامه های مربوط به معاینه پزشکی کارگران
- برنامه های مربوط به حفاظت و ایمنی
- ایجاد امکانات درمانی و کمکهای اولیه
- برنامه های مربوط به آموزش بهداشت کارگران
- برنامه های مربوط به تغزیه کارگران
- برنامه های مربوط به نوتوانی
